การเกิดขึ้นของเครื่องรับโทรทัศน์ในทศวรรษ 1920 ทำให้จินตนาการของคนลดลงฉันใด ปัญญาประดิษฐ์หรือ AI ก็มีแนวโน้มที่จะทำให้ขีดความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจ แก้ปัญหา หรือ Critical Thinking ของคนเราลดลงฉันนั้น เพราะแค่เพียงปลายนิ้วหรือการเปล่งเสียงออกจากริมฝีปาก AI ก็จะค้นหาคำตอบให้เราโดยเราไม่ต้องเสียเวลาคิด
กล่าวอีกนัยหนึ่ง ในขณะที่ Automation หรือเครื่องจักรกลทุ่นแรงต่าง ๆ ทำให้มนุษย์ไม่จำเป็นต้องเครื่องไหวร่างกาย หรือออกแรงในการทำสิ่งต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันมากเท่ากับในอดีต การใช้ปัญญาประดิษฐ์แทนปัญญาจริงมากขึ้น ๆ ก็มีแนวโน้มที่จะทำให้สมองของมนุษย์นั้นไม่ต้องทำงานจนอาจจะฝ่อไปได้ด้วยเช่นกัน
Critical Thinking Skills จึงได้กลายเป็นทักษะการคิดที่มีความสำคัญมากขึ้น ๆ ในยุค AI หากมนุษย์ต้องการรักษาคุณค่าและความแตกต่างของตนเองจากหุ่นยนต์หรือปัญญาเทียม
Critical Thinking คืออะไร?
Critical Thinking Skill คือหนึ่งในสี่ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 (4Cs) ซึ่งประกอบด้วยทักษะการสื่อสาร (Communication) ทักษะการทำงานร่วมกัน (Collaboration) ทักษะความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) และทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking)
Critical Thinking เป็นทักษะที่ The World Economic Forum และสถาบันที่เป็นผู้นำทางความคิดของโลกหลายแห่งต่างยกให้เป็นทักษะที่มีความสำคัญในอันดับต้น ๆ ในการดำรงชีวิตประจำวันของคนในโลกยุคใหม่ที่มีความสลับซับซ้อน มีข้อมูลที่มากมายท่วมท้น ความคิดเห็นที่ปนกับข้อเท็จจริง ข่าวจริง ข่าวลวงที่เกิดขึ้นมากมาย
Critical Thinking Skills ประกอบด้วยชุดทักษะในการคิดที่เป็นพื้นฐานหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของการตัดสินใจ การตั้งคำถาม การวิเคราะห์ การแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ การคิดสร้างสรรค์ (Creative Thinking) การวางแผนและคาดการณ์ปัญหาล่วงหน้า (Planning and Potential Problem Analysis) การคิดเชิงกลยุทธ์ (Strategic Thinking) การประสานความคิด (Collaborative Thinking) เป็นต้น
ารพัฒนาทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking)
การพัฒนาคนให้มีทักษะการคิดแบบ Critical Thinking ได้รับความสนใจและมีการบรรจุให้เป็นหนึ่งในโปรแกรมการเรียนรู้และการพัฒนาทักษะสำคัญที่จำเป็นต้องมีอย่างขาดไม่ได้ขององค์กรชั้นนำทั่วโลก เพื่อให้พนักงานขององค์กรได้เรียนรู้และมีทักษะที่สามารถนำไปใช้ในการทำงานและใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ทั้งนี้รูปแบบหรือเนื้อหาการเรียนรู้ของ Critical Thinking โปรแกรมหรือหลักสูตรที่ดี ควรมาจากสถาบันที่มีความน่าเชื่อถือ มีการกำหนดเป้าหมายหรือสิ่งที่ต้องการจะได้รับจากโปรแกรมการเรียนรู้อย่างชัดเจน สามารถวัดผลได้อย่างถูกต้อง และที่สำคัญคือการเชื่อมโยงการเรียนรู้และพัฒนากับโจทย์ของการทำงานจริง และไม่ได้เป็นแค่การเรียนเพื่อรู้เท่านั้น แต่ต้องมีผลลัพธ์ที่สามารถเชื่อมโยงและนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงพฤติกรรมของผู้เรียน เพื่อที่จะทำให้ผู้เรียนและองค์กรได้รับประโยชน์และมีการพัฒนาบนมุมมองหรือหลักการของความยั่งยืน
Critical Thinking คือทักษะที่จะทำให้เราได้อยู่รอดในโลกยุคใหม่จริงหรือไม่?
ในการคิดเชิงวิพากษ์หรือ Critical Thinking นั้นประกอบด้วยการใช้วิจารณญาณ คิดแยกแยะ วิเคราะห์ มีการตั้งคำถาม มีการตั้งสมมุติฐาน และมีการตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อเท็จจริงและของข้อมูลที่น่าเชื่อถือ Critical Thinking เป็นทักษะที่จำเป็นเพราะจะช่วยให้เราสามารถคิดแบบมีเหตุผล สามารถเชื่อมโยงและแยกแยะข้อเท็จจริงจากข้อมูลที่เราได้รับ ไม่ว่าจะเป็นข่าวลวง ข่าวจริงหรือไม่ รวมถึงสามารถใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพสูงสุด เพื่อให้เราได้มีภูมิคุ้มกัน หรือสามารถตั้งถามที่ดีและมีการใช้ประโยชน์จาก AI ได้อย่างเหมาะสม
การคิดแบบ Critical Thinking หรือการคิดเชิงวิพากษ์นั้นอาจจะไม่ได้เป็นคำตอบสำหรับทุกเรื่อง แต่เป็นสิ่งที่เราทุกคนในโลกยุคใหม่ที่มีความท้าทายและปริมาณของข้อมูลที่ท่วมท้นล้นหลาม มีความย้อนแย้ง รูปแบบการทำธุรกิจที่เปลี่ยนแปลง มีสิ่งที่เกิดขึ้นโดยไม่คาดหมาย หรือมีความสลับซับซ้อนมากขึ้น จำเป็นต้องมีการพัฒนาให้เกิดขึ้นเพื่อให้เราสามารถอยู่รอดได้เป็นอย่างดีในโลกยุคใหม่ เพราะสิ่งที่เราจะสามารถเอาชนะหุ่นยนต์หรือ AI ได้คือทักษะในการคิดเชิงวิพากษ์ การตัดสินใจ การตั้งคำถามที่ดี การสร้างทรัสต์หรือความน่าเชื่อถือ ที่ได้รับมาจากการพัฒนาแครักเตอร์และขีดความสามารถของเราบนพื้นฐาน หลักการ และมุมมองที่อิงกับองค์ประกอบของข้อมูลพื้นฐาน ที่จะมีผลต่อตัวแปรสำคัญต่าง ๆ ที่เราจะนำไปตัดสินใจได้อย่างถูกต้อง น่าเชื่อถือมากขึ้น
Critical Thinking คือทักษะที่จะทำให้เราได้อยู่รอดในโลกยุคใหม่จริงหรือไม่?
เสน่ห์ของ Critical Thinking หรือประโยชน์ของการมีทักษะการคิดหรือความคิดแบบวิพากษ์ที่ถูกต้องจะมีการพูดถึงมากขึ้นในการสัมมนาหรือในการตั้งวงสนทนาแลกเปลี่ยนมุมมองต่าง ๆ โดยบุคคลหรือองค์กรที่จะมีผลกระทบหรือได้ประโยชน์จากการเปลี่ยนแปลงในรูปแบบต่าง ๆ หรือดิสรัปชันที่เรากำลังเผชิญ จะเป็นสิ่งที่เราสามารถควบคุม มีการตั้งคำถาม หรือตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูลที่ถูกต้อง ทันต่อเหตุการณ์ สามารถเชื่อมโยงหลักการและเหตุผล
ดังคำที่มีคนเคยกล่าวไว้ว่า ในการดำรงชีวิตหรือการทำงาน เราไม่สามารถเปลี่ยนแปลงหรือควบคุมบางสิ่งที่มีอยู่หรือเกิดขึ้นได้เสมอไป แต่เราสามารถเลือกและมีการตัดสินใจ รวมถึงตั้งคำถามกับสิ่งที่เกิดขึ้นได้ หากเรามีข้อมูลที่เพียงพอในการคิดและตัดสินใจ จากข้อมูลที่ได้รับเราจะกระทำการอย่างไร หรือไม่ ก็ขึ้นอยู่กับเราว่ามี Critical Thinking ที่ดีพอหรือไม่ ในการตัดสินใจครั้งนั้น ๆ
จากการตั้งคำถามว่า่ Critical Thinking คืออะไร สู่การนำไปฝึกฝนและลงมือปฏิบัตินั้นไม่ยากเลย หากเรามีความตั้งใจและได้รับการพัฒนาทักษะหรือการฝึกอบรมจากหลักสูตรและผู้สอนที่ได้มาตรฐานโลก โดยแพคริม ในฐานะกลุ่มบริษัทที่ปรึกษาชั้นนำของประเทศไทยได้มีการนำเอาโซลูชันการคิดเชิงวิพากษ์หรือ Critical Thinking จาก Decision Processes International หรือ DPI ซึ่งเป็นต้นตำรับของทักษะการคิดด้านนี้มาพัฒนาเป็นหลักสูตร Critical Thinking Plus+ ที่ครบถ้วนทุกกระบวนการ เพื่อช่วยยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับคนไทยและองค์กรไทยอย่างยั่งยืน
สนใจรับทราบข้อมูลเกี่ยวกับหลักสูตร Critical Thinking Plus+ คิดต่อแพคริม โทร 063-273-0297
อ่านข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับหลักสูตร Critical Thinking Plus+ คลิก
#criticalthinking #skill #pacrim #แพคริม #wef #ai
